Eén partner blijft in de woning: zo regel je de overname
Wat er moet gebeuren met de hypotheek, ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid en overwaarde.
📐 Direct doorrekenen? Reken je leenruimte op één inkomen door en bekijk de maandlast na overname:
Of bekijk alle hypotheek-rekentools in één overzicht.
Het verbreken van een relatie is emotioneel al zwaar genoeg, maar de financiële afwikkeling van een gezamenlijke woning maakt het vaak nog complexer. Als een van de twee in het huis wil blijven wonen, moeten er spijkers met koppen worden geslagen over de hypotheek en de uitkoop van de vertrekkende partner.
Wat je na dit artikel weet
- Hoe je berekent of je de huidige hypotheek alleen kunt dragen op basis van de 2026-inkomensnormen.
- Wat de rol is van 'Ontslag Hoofdelijke Aansprakelijkheid' (OHA) en de notariële akte van verdeling.
- Hoe je de overwaarde eerlijk verdeelt zonder direct in liquiditeitsproblemen te komen.
- Welke specifieke regels banken hanteren bij een interne overname.
De harde realiteit van 2026: toetsen op inkomen
Sinds het begin van 2026 zijn de leennormen weer aangescherpt en de rente bij partijen als Rabobank en ING schommelt rond de 4,2% voor een 10-jaars rentevastperiode. De eerste stap in elk overnametraject is de haalbaarheidscheck. Kan de partner die blijft de volledige hypotheekschuld plus de eventuele extra lening voor de uitkoopsom dragen?
Banken kijken hierbij kritisch naar je huidige inkomen. Soms biedt een zzp-hypotheek uitkomst als een van de twee ondernemer is, maar de basis blijft: de restschuld moet passen binnen je leencapaciteit. Bij RichardsOnline vergelijken we 40+ geldverstrekkers om te zien welke bank in 2026 de soepelste voorwaarden heeft voor eenmanszaken of mensen met een tijdelijk contract. Soms is Florius net wat schappelijker met het toetsinkomen dan ABN AMRO.
Het uitkopen van de partner: een rekenvoorbeeld
Stel, Mark en Linda hebben een woning in Utrecht. Ze gaan uit elkaar en Mark wil blijven wonen.
- Waarde woning (taxatie 2026): € 480.000
- Huidige hypotheekschuld: € 310.000
- Overwaarde: € 170.000
In een standaardverdeling (50/50) heeft Linda recht op de helft van de overwaarde: € 85.000. Mark moet dus niet alleen de bestaande hypotheek van € 310.000 op zijn naam krijgen, maar ook nog eens € 85.000 lenen om Linda uit te betalen. Zijn totale nieuwe hypotheek wordt dan € 395.000.
Bij een rente van 4,1% bij Nationale-Nederlanden komt dit neer op een bruto maandlast van ongeveer € 1.900 (annuïtair). Mark moet in 2026 minimaal een inkomen hebben van circa € 82.000 om dit alleen te kunnen financieren. Is dat inkomen er niet? Dan strandt de overname vaak al in de beginfase. Je kunt onze rekentools gebruiken om een eerste inschatting te maken van jouw maximale lening.
Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid (OHA)
Als de bank akkoord is dat Mark de lasten kan dragen, volgt het proces van Ontslag Hoofdelijke Aansprakelijkheid. Dit is een officieel verzoek aan de geldverstrekker (bijvoorbeeld Munt of BLG) om Linda te ontslaan van de plicht om de hypotheek terug te betalen. Zodra de bank de 'onherroepelijke offerte' tekent, kan de notaris aan de slag.
De notaris stelt een akte van verdeling op. Dit is het juridische document waarmee de woning officieel van 'beiden' naar 'één eigenaar' gaat. Zonder deze akte blijft de vertrekkende partner op papier mede-eigenaar, wat grote problemen geeft als diegene zelf een nieuw huis wil kopen bij bijvoorbeeld ASR of SNS. Het proces van echtscheidingsadvies bij hypotheken is vaak een race tegen de klok, zeker in een krappe woningmarkt.
Gebruikmaken van de verhuisregeling
Heb je een lage rente vastgelegd in 2021 of 2022 (bijvoorbeeld 1,5% bij Florius)? Dan is het cruciaal om te kijken of je deze rente kunt behouden voor jouw deel van de hypotheek. Dit kan duizenden euro's aan rentelasten schelen over de resterende looptijd. De bank staat dit meestal toe voor 50% van de lening. Voor het deel dat je extra leent om je partner uit te kopen, betaal je de huidige marktrente van 2026.
De kosten voor dit adviesproces zijn bij ons transparant. Voor een doorstromer die een partner uitkoopt, hanteren wij een tarief van € 1.495 voor volledige begeleiding (inclusief de aanvraag bij de geldverstrekker en de afstemming met de notaris). Voor een snelle check vooraf kan een Quickscan van € 195 vaak al uitkomst bieden om de haalbaarheid in te schatten.
Wat als de overname niet lukt?
Soms is het inkomen simpelweg niet voldoende. In dat geval rest er vaak weinig anders dan de woning samen verkopen en de overwaarde verdelen. Dit is in 2026 niet per se nadelig, gezien de stabiele markt, maar het betekent wel dat beide partners op zoek moeten naar een nieuwe (huur)woning. Een alternatief is co-ouderschap onder één dak, maar dat vereist een goede juridische werkwijze en strenge afspraken.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn ex-partner ook in delen uitkopen?
Vaak niet via de hypotheek. De bank wil bij het ondertekenen van het 'Ontslag Hoofdelijke Aansprakelijkheid' direct duidelijkheid. Onderling afspraken maken over een uitgestelde betaling is mogelijk, maar dan moet de partner die blijft wel direct genoeg leencapaciteit hebben voor de volledige restschuld.
Behoud ik mijn huidige hypotheekrente?
Voor jouw oorspronkelijke helft van de hypotheek meestal wel. Voor de helft die je overneemt van je ex-partner (en de extra lening voor de uitkoop), geldt de huidige marktrente. Dit noemen we 'rentebijbetaling' of een nieuwe rentevastperiode.
Hoe lang duurt zo'n overnameprocedure?
Reken op gemiddeld 6 tot 12 weken vanaf de aanvraag tot het tekenen bij de notaris. Banken zoals ABN AMRO en BLG hebben hier strakke protocollen voor, maar het hangt sterk af van hoe compleet je dossier wordt aangeleverd. Een goede voorbereiding versnelt het proces aanzienlijk.
Wat als er restschuld is in plaats van overwaarde?
Dat is uitdagend. Bij een onderwaarde moeten beide partijen vaak het verlies delen. Soms kan de NHG (nhg) helpen bij de afwikkeling als de woning verkocht moet worden, maar er is geen NHG-vangnet voor een interne overname met restschuld. Dan is creativiteit met de bank vereist.