Scheiden en de hypotheek: stappenplan voor 2026
Bij een scheiding moet er ook iets gebeuren met de hypotheek. Een helder stappenplan voor 2026.
📐 Direct doorrekenen? Reken je leenruimte op één inkomen door en bekijk de maandlast na overname:
Of bekijk alle hypotheek-rekentools in één overzicht.
Het is 2026 en de woningmarkt is nog steeds een flinke uitdaging, zeker als je relatie strandt. Terwijl de emoties aan de keukentafel oplopen, denderen de hypotheekrentes en regelgeving gewoon door. In dit artikel leg ik je precies uit hoe je ervoor zorgt dat een van de twee in het huis kan blijven wonen, of hoe je de verkoop financieel slim afwikkelt.
Wat je na dit artikel weet:
- Hoe de 'draagkrachttoets' in 2026 werkt bij het overnemen van de hypotheek.
- Waarom de WOZ-waarde van dit jaar (2026) vaak niet leidend is voor de uitkoop.
- De stappen om ontslag van hoofdelijke aansprakelijkheid te regelen bij banken als ING of Florius.
De harde realiteit van 2026
In 2026 zien we dat de hypotheekrente voor 10 jaar vast rond de 3,8% tot 4,2% schommelt bij partijen als ABN AMRO en Munt Hypotheken. Dat is fors hoger dan de 1% of 1,5% die veel stellen in 2021 hebben vastgelegd. Als jij je ex-partner wilt uitkopen, moet de bank toetsen of jij de volledige hypotheekschuld op jouw inkomen kunt dragen.
Het grootste struikelblok? Veel mensen denken dat ze de oude, lage rente van hun gezamenlijke hypotheek volledig kunnen behouden. Dat is vaak maar voor de helft waar. De vertrekkende partner neemt zijn 'rentedeel' in theorie mee naar een nieuwe woning. Wil jij blijven? Dan moet je voor het deel dat je overneemt vaak de huidige marktrente betalen. Bij RichardsOnline vergelijken we 40+ geldverstrekkers om te zien welke bank in 2026 de soepelste regels heeft voor interne overnames; we zien nu dat partijen als BLG en Nationale-Nederlanden vaak net iets meer maatwerk bieden dan de grootbanken.
Stappenplan: Van gezamenlijk naar alleen
De eerste stap is niet de makelaar bellen, maar de cijfers op tafel leggen.
- Waardebepaling: Laat een onafhankelijke taxateur komen. De WOZ-waarde van de gemeente loopt in 2026 vaak achter op de werkelijke marktwaarde. Voor de uitkoop is de marktwaarde op de datum van het tekenen van het convenant leidend.
- Berekening overwaarde: Trek de openstaande hypotheekschuld af van de getaxeerde waarde. De helft van dit bedrag (bij gemeenschap van goederen) ben je in principe verschuldigd aan je ex-partner.
- Toetsing bank: Wij checken bij de huidige geldverstrekker, bijvoorbeeld Rabobank of ASR, of de blijvende partner de lasten mag dragen. Hierbij kijken we ook naar de verhoogde lasten door de extra lening voor de uitbetaling van de overwaarde.
- Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid (OHA): De vertrekkende partner moet door de bank worden ontslagen van de schuld. Zonder dit document kun je geen nieuwe woning kopen, omdat de oude schuld nog in BKR staat.
Rekenvoorbeeld: Uitkopen in 2026
Laten we kijken naar Mark en Linda. Ze hebben in 2019 een huis gekocht voor € 350.000 met een hypotheek van € 300.000 bij Florius tegen 1,8% rente.
- Waarde woning in 2026: € 525.000
- Restschuld hypotheek: € 260.000
- Totale overwaarde: € 265.000
- Uitkoopsom voor Linda: € 132.500
Mark wil blijven wonen. Hij moet dus de bestaande schuld van € 260.000 overnemen én een extra hypotheek afsluiten van € 132.500 om Linda te betalen. Totaalbedrag: € 392.500.
Mark behoudt voor zijn eigen helft (€ 130.000) de lage rente van 1,8%. Voor de andere € 262.500 (Linda's deel + de extra uitkooplening) betaalt hij de marktrente van 2026, laten we zeggen 4,1%. Zijn maandlasten stijgen hierdoor van € 1.100 (gezamenlijk) naar ongeveer € 1.750 netto per maand. In ons tarieven overzicht zie je dat zo'n traject onder echtscheidingsadvies valt, waarbij we alle berekeningen voor de bank aanleveren.
Verhuizen of beide weg?
Als geen van beiden de woning kan betalen, wat we in 2026 vaker zien door de gestegen lasten, moet de woning worden verkocht. De overwaarde wordt dan na verkoop verdeeld. Het is belangrijk om direct contact op te nemen voor een zzp-hypotheek of een reguliere aanvraag voor je volgende woning, zodat je weet in welke prijsklasse je kunt zoeken met je vrijgekomen overwaarde.
Let op de overbruggingshypotheek. Als je al een nieuw huis koopt voordat de oude woning is overgedragen aan de koper, heb je te maken met strenge regels van banken als SNS of ING. Ze eisen vaak dat de woning onherroepelijk verkocht is voordat je de overwaarde mag inzetten voor je nieuwe aankoop.
Veelgestelde vragen
Kan ik de lage rente van mijn ex-partner overnemen?
In de meeste gevallen niet. Je kunt je eigen deel van de rente meenemen, maar voor het deel dat je van je partner 'koopt', hanteert de bank de actuele rente van 2026. Er zijn uitzonderingen bij specifieke voorwaarden van bijv. Munt of Rabobank, maar ga uit van een rentemix.
Hoe lang duurt het ontslag van hoofdelijke aansprakelijkheid?
Reken op minimaal 6 tot 8 weken nadat het echtscheidingsconvenant en de akte van verdeling bij de bank zijn ingeleverd. Banken als Florius en BLG zijn doorgaans sneller dan de grootbanken, maar het blijft een administratief proces dat nauwkeurig moet gebeuren.
Heeft mijn scheiding invloed op mijn NHG-garantie?
Ja, maar positief. De NHG heeft speciale regels voor 'beheer' bij scheidingen. Ze kijken ruimer naar wat je kunt lenen om ervoor te zorgen dat je in de woning kunt blijven, mits de lasten op lange termijn draagbaar zijn. Dit kan net het verschil maken tussen moeten verkopen of kunnen blijven wonen.
Wat als mijn ex niet meewerkt aan de taxatie?
Dan zul je via een advocaat een medewerkingsplicht moeten afdwingen. Bij RichardsOnline werken we vaak samen met mediators om dit proces zonder rechtszaal te doorlopen. We hebben een strakke werkwijze om de vaart erin te houden, want stilstand kost in een bewegende rentemarkt simpelweg geld.