Je eerste huis: zet deze drie bedragen op een rij

Je hebt een woning opgeslagen die je maar niet uit je hoofd krijgt. De indeling klopt, de buurt spreekt je aan en je ziet jezelf er al wonen. Dan komt de vraag: kan ik dit betalen? Een hypotheekberekening helpt, maar geeft niet het hele antwoord. Voor je eerste huis wil je drie bedragen naast elkaar leggen: je mogelijke hypotheek, je beschikbare eigen geld en de maandlast die bij jouw leven past.

1. Je mogelijke hypotheek: een beginpunt voor je zoektocht

Je inkomen is belangrijk, maar een hypotheekaanbieder kijkt ook naar financiële verplichtingen en de woning. Denk aan een lening, een studieschuld of andere lasten die blijven doorlopen. Daarom zegt het inkomen van een vriend weinig over jouw eigen mogelijkheden.

Begin met een indicatieve berekening en verzamel de gegevens waarmee je die invult. Noteer waar je over twijfelt. Een tijdelijk contract, wisselend inkomen of studieschuld is een onderwerp voor beoordeling, geen reden om zelf alvast een definitieve conclusie te trekken.

De rekentool van RichardsOnline helpt je een eerste richting te kiezen. Voor een persoonlijke beoordeling zijn documenten en actuele voorwaarden nodig. De geldverstrekker beslist uiteindelijk over de aanvraag.

Bereken je maximale hypotheek: een eerste indicatie

2. Je eigen geld: wat kun je inbrengen en wat wil je bewaren?

In beginsel mag de hypotheek maximaal 100% van de woningwaarde bedragen. Daarnaast moet de lening passen bij je inkomen en verplichtingen. Voor specifieke situaties, zoals energiebesparende voorzieningen, gelden uitzonderingen onder voorwaarden. Dat maakt “ik kan de koopsom lenen” nog geen compleet aankoopbudget.

Maak een lijst met de kosten die bij jouw aankoop horen: hypotheekadvies, een eventuele taxatie, de notaris en eventuele overdrachtsbelasting. Denk ook aan verhuizing, inrichting en noodzakelijk werk. Komt de koopprijs boven de waarde waarop de bank financiert uit, dan kan je eigen inbreng verder oplopen.

Verdeel je spaargeld daarom in twee delen: het bedrag dat je voor de aankoop kunt gebruiken en de buffer die je wilt houden. Welke buffer passend is, hangt af van je huishouden, inkomen en de woning. Gebruik geen vast percentage als vervanging voor je eigen begroting.

Bron: Volkshuisvesting Nederland, maximale hypotheek op basis van woningwaarde (LTV) (geraadpleegd 25 oktober 2026).

3. Je maandbudget: wonen én blijven leven

Een maximale lening is geen opdracht om dat hele bedrag te gebruiken. Kijk naar wat je over wilt houden voor boodschappen, vervoer, sparen en de dingen die belangrijk voor je zijn. Neem ook veranderingen mee die je al kunt voorzien, zoals minder werken.

Maak naast de hypotheeklast ruimte voor energie, water, verzekeringen, lokale belastingen en onderhoud. Koop je een appartement, bekijk dan de VvE-bijdrage en wat daarin is inbegrepen. Zo voorkom je dat je kosten vergeet of dubbel telt.

Vergelijk bedragen op dezelfde basis. Een bruto hypotheeklast en een geschatte netto hypotheeklast zijn verschillende grootheden. Een fiscale uitkomst hangt af van je persoonlijke situatie; ga niet automatisch uit van een vast belastingvoordeel.

Verken je hypotheekmaandlasten

Welke startersregelingen moet je laten controleren?

Voor een overdracht in 2026 kan de startersvrijstelling van overdrachtsbelasting relevant zijn. Je moet onder meer 18 jaar of ouder en jonger dan 35 zijn bij de verkrijging, de vrijstelling niet eerder hebben gebruikt en de woning zelf voor langere tijd gaan bewonen. De woningwaarde mag in 2026 niet hoger zijn dan € 555.000; de volledige woningwaarde telt, inclusief relevante aanhorigheden. De benodigde verklaring hoort vóór de overdracht bij de notaris te liggen. Samen kopen betekent dat de voorwaarden per koper worden beoordeeld.

Het moment van de notariële verkrijging is bepalend. Ga je pas in een ander kalenderjaar naar de notaris, laat dan de regels voor dat jaar controleren. “Ik koop mijn eerste huis” betekent niet automatisch dat je vrijstelling krijgt.

Bron: Belastingdienst, startersvrijstelling overdrachtsbelasting (geraadpleegd 25 oktober 2026).

NHG en een eventuele Starterslening

De reguliere NHG-grens is in 2026 € 470.000. Voor financiering met energiebesparende voorzieningen kan onder voorwaarden € 498.200 gelden; de extra ruimte is voor die maatregelen. Of NHG past, hangt ook af van de woning, lening en verdere voorwaarden. Het is geen garantie dat je het grensbedrag kunt lenen. Laat bij een bindend hypotheekaanbod in een ander jaar de NHG-normen van dat jaar controleren.

Een gemeentelijke Starterslening kan in sommige plaatsen relevant zijn. Dit is een aanvullende lening, geen schenking. Aanbod, budget en voorwaarden verschillen per gemeente; ook is een financiële toets nodig. Bespreek de combinatie en de latere lasten voordat je erop rekent.

Bron: NHG, een hypotheek met NHG (geraadpleegd 25 oktober 2026); SVn: voorwaarden Starterslening (geraadpleegd 25 oktober 2026).

Maak van drie bedragen een volgende stap

Zet voor je eerste gesprek je inkomensgegevens, lopende verplichtingen, spaargeld en gewenste maandbudget op een rij. Voeg je actuele DUO-gegevens toe als je een studieschuld hebt. Tijdelijk weinig of niets betalen aan DUO betekent niet altijd dat voor de hypotheek dezelfde lage last wordt gebruikt.

Heb je al een woning op het oog? Neem dan de advertentie en de vragen over de woning mee. Heb je nog niets gevonden, dan kun je juist vooraf je zoekrichting bepalen. Via de starterspagina kun je Peter een vraag sturen of een gratis oriënterend gesprek aanvragen. Samen bespreek je welke vervolgstap bij jouw situatie past.

Bekijk de startersroute en stel je vraag aan Peter

Bron: Rijksoverheid, hoe zwaar telt mijn studieschuld mee voor mijn hypotheek (geraadpleegd 25 oktober 2026).

Veelgestelde vragen

Moet ik eerst een woning hebben gevonden?

Nee. Je kunt beginnen met je budget en financiële vragen. Met een concreet adres kan de beoordeling later verder worden aangevuld.

Is een online uitkomst een hypotheekaanbod?

Nee. Het is een indicatie. Een aanvraag vraagt om documenten, een beoordeling van de woning en toetsing aan de voorwaarden van de geldverstrekker.

Kan ik al mijn spaargeld inleggen?

Dat is een afweging voor je hele begroting. Neem aankoopkosten, inrichting, mogelijk onderhoud en een reserve voor tegenvallers mee voordat je bepaalt wat beschikbaar is.

Bereid je eerste huisaankoop voor

Bereid jouw eerste huisaankoop voor met RichardsOnline

Geen klant voor even, maar een klant voor het leven.